TÜİK SDMX MCP Server

TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) SDMX REST API'sine erişim sağlayan bir Model Context Protocol (MCP) sunucusu.

346 dataflow üzerinden (şimdilik) Türkiye'nin resmi istatistiklerine — nüfus, işgücü, enflasyon, dış ticaret, sanayi üretimi vb. doğrudan LLM üzerinden erişim sağlar.

SDMX servisi henüz beta aşamasında olduğundan veriler güncel/doğru olmayabilir, zamanla sunucu vb. değişebilir, kodlar bozulabilir. Bu açıdan resmi duyuruyu beklemekte fayda var.

Özellikler

• Guided workflow: Sunucu, LLM'i adım adım akışı yönlendirir: önce arama, sonra kırılım seçimi, sonra filtreli veri çekme. Token kullanımını minimize eder.
• Akıllı metadata: detail=nodata ile veri çekmeden boyut yapısını getirir. Tek değerli boyutlar otomatik gizlenir, sadece seçim gerektiren kırılımlar gösterilir.
• Client-side filtreleme: TÜİK API'si URL key filter desteklemediğinden, boyut_filtre parametresiyle parse sonrası filtreleme yapılır.
• Otomatik temizlik: Tek değerli sütunlar (ör. "Not Applicable") veri çıktısından otomatik kaldırılır.

Kurulum

Claude Code / Claude Desktop

settings.json dosyasına ekleyin:

{
  "mcpServers": {
    "tuik-sdmx": {
      "command": "uvx",
      "args": ["--from", "git+https://github.com/orhoncan/tuik-mcp", "tuik-sdmx-mcp", "serve"]
    }
  }
}

Yerel geliştirme

git clone https://github.com/orhoncan/tuik-mcp.git
cd tuik-mcp
uv sync
uv run tuik-sdmx-mcp serve

Ekran Görüntüleri

Araçlar (Tools)

tuik_ara — Dataflow arama

Anahtar kelimeyle dataflow arar. Dataflow adları İngilizce olduğundan hem Türkçe hem İngilizce terimler deneyin.

tuik_ara(query="producer price index")

Dönen: Eşleşen dataflow'ların listesi (id, name, description, version).

tuik_listele — Tüm dataflow'ları listeleme

(Şu an için) mevcut 346 production dataflow'u listeler.

tuik_listele()
tuik_listele(include_test=True)  # test dataflow'ları da dahil

tuik_meta — Boyut yapısı

Bir dataflow'un kırılım seçeneklerini getirir. Veri çekmeden önce mutlaka çağırın.

tuik_meta(dataflow_id="DF_YIUFE_EDO")

Dönen:

• filterable_dimensions: Birden fazla değeri olan boyutlar (seçim gerektiren)
• fixed_dimensions: Tek değerli sabit boyutlar (bilgi amaçlı)

Örnek çıktı:

{
  "filterable_dimensions": [
    {
      "id": "DEGISIM",
      "name": "Change type",
      "values": [
        {"id": "1", "name": "Index"},
        {"id": "2", "name": "Change compared to the previous month (%)"},
        {"id": "4", "name": "Annual rate of change (%)"}
      ],
      "value_count": 5
    },
    {
      "id": "FAAL_GRUP",
      "name": "Activity group",
      "values": [
        {"id": "_T", "name": "Total"},
        {"id": "3", "name": "Section"}
      ],
      "value_count": 6
    }
  ],
  "fixed_dimensions": {
    "REF_AREA": "Türkiye",
    "FREQ": "Monthly"
  }
}

tuik_cek — Veri çekme

Tarih aralığı ve boyut filtresiyle veri çeker.

tuik_cek(
    dataflow_id="DF_YIUFE_EDO",
    baslangic="2026-01",
    bitis="2026-03",
    boyut_filtre={"FAAL_GRUP": ["Total"], "DEGISIM": ["Index"]}
)

Parametreler: | Parametre | Açıklama | Örnek | |-----------|----------|-------| | dataflow_id | Dataflow ID'si | "DF_YIUFE_EDO" | | baslangic | Başlangıç dönemi | "2024-01", "2023" | | bitis | Bitiş dönemi | "2026-03" | | boyut_filtre | Boyut filtresi (name bazlı) | {"FAAL_GRUP": ["Total"]} |

Dönen: {"row_count": 3, "rows": [{...}, ...]} formatında düz dict listesi.

Kullanım Akışı

Sunucu, LLM'i şu adımları izlemeye yönlendirir:

1. ARAMA          tuik_ara("producer price")
   Kullanıcı:     "DF_YIUFE_EDO olsun"
                   ↓
2. META           tuik_meta("DF_YIUFE_EDO")
   Kullanıcı:     "Toplam endeks, son 3 ay"
                   ↓
3. VERİ ÇEK       tuik_cek("DF_YIUFE_EDO",
                     baslangic="2026-01", bitis="2026-03",
                     boyut_filtre={"FAAL_GRUP": ["Total"], "DEGISIM": ["Index"]})

Bu akış sayesinde 25.000+ satırlık ham veri yerine sadece 3 satır döner.

Geliştirme

# Testleri çalıştır
uv run python -m pytest tests/ -v

# Sunucuyu başlat
uv run tuik-sdmx-mcp serve

# Sürüm bilgisi
uv run tuik-sdmx-mcp version

Lisans

MIT